mobile logo

Maslow's Addendum

Door: Birgit Vandermeulen

Afgelopen weken reisden Qidos trainers Ineke, Mariken, Andries, Edwin, Karin en ik naar het hart van Rotterdam met een dankbare opdrachtgeversmissie: mensen in miniworkshops laten kennismaken met hun nieuwe kantoorpand. State of the art werkplekken, een dakterras met fabuleus uitzicht, overheerlijke koffie, een stiltezone met een kunstige gouden stilte-tent. Het is overduidelijk: deze werkgever heeft aan alles gedacht om een uiterst prettige werkomgeving te creëren. Met deze werkomgeving en de impliciete boodschap ‘wij investeren in en faciliteren jullie fysieke welbevinden’ geeft deze organisatie haar mensen ook het vertrouwen dat zij het goed met hen voor heeft.

Levensbehoeften in beeld
Deze mooie opdracht deed me herinneren aan een ander bouwwerk; de piramide van Abraham Maslow. Misschien wel het meest gebruikte model in managementland en in haar eenvoud na ruim 80 jaar nog altijd toepasbaar. Deze piramide geeft aan dat de primaire levensbehoefte van mensen voedsel, drinken en slapen is. Ik hoef niemand uit te leggen op welke wijze deze levensbehoefte vertaald kan worden naar een werkomgeving … uitgezonderd slapen natuurlijk. Als aan deze eerste levensbehoefte wordt voldaan, komt de tweede levensbehoefte in beeld: veiligheid en zekerheid. Het gaat hierbij om geborgenheid en stabiliteit, waaronder het hebben van een huis en werk.

Veiligheid in bedrijf
Veel organisaties hebben veiligheid als speerpunt in hun beleid. Voor mij als externe betekent dat bijvoorbeeld de verplichte hand aan de trapleuning tijdens een bedrijfsbezoek. Best een gehannes als je weet dat ik bekend sta als de vrouw die minimaal drie tassen bij zich heeft. Of die keer dat ik bij de receptie, wachtende op een eerste gesprek met de opdrachtgever, in een ontruimingsoefening terechtkwam. Even later stond ik in een mensenmenigte op het centrale plein te wachten om weer naar binnen te kunnen. Uiteraard was het hartje winter.

Ja, dat raakt veiligheid, fysieke veiligheid wel te verstaan. En tegelijkertijd is er ook een andere vorm van veiligheid; psychologische veiligheid. Hoe integreren organisaties deze vorm van veiligheid in hun beleid en dagelijks handelen? Ik zie voorbeelden van beleid over ongewenst gedrag of de mogelijkheid van een gesprek met een vertrouwenspersoon of maatschappelijk werker. Belangrijke interventies, laat dat duidelijk zijn. En tegelijkertijd zijn het voorbeelden van correctieve acties als reactie op ‘dat wat is geschied.’ De vraag is of hiermee basisveiligheid, de secundaire levensbehoefte van mensen (ook op het werk), voldoende wordt ondersteund.

Psychologisch veilig
Hoe kan een organisatie preventief psychologische veiligheid beiden aan haar mensen? Een organisatie zijn die haar medewerkers ondersteunt in het openlijk bespreken van fouten, vergissingen of zorgen daarover? Een organisatie waarin leren en kwaliteit centraal staat? Waarin mensen zich gezien en gehoord voelen?

Relatietherapie op het werk
Over relatietherapie zijn in prachtige boeken geschreven wat mensen veilig laat voelen in een relatie. In feite is dat werktechnisch niet anders. Vanuit de systeembenadering worden managers beschouwd als ouders van het ‘werkgezin’. Zij geven richting, zij hebben de eindverantwoordelijkheid, zij bepalen de norm van dat wat er moet gebeuren en zij vertellen aan het eind van het jaar of het wel of niet goed was.

In het bouwen aan psychologisch vertrouwen is er dan ook een belangrijke taak weggelegd voor deze ‘werkouders’. Zij kunnen veel invloed hebben op de mate waarin medewerkers zich psychologisch veilig voelen. Een belangrijke en niet te onderschatten taak van voorbeeldgedrag en medewerkers uitnodigen zichzelf te laten zien en zichzelf te zijn. Het vraagt open durven zijn over dat wat je voelt en ervaart. Ik-ervaar-en-zie-boodschappen als het gaat om feedback (zeg nooit ‘ik vind’!). Inzicht krijgen in behoeften. Dat dit veiligheid brengt, ervoor zorgt dat mensen zich meer betrokken voelen bij elkaar èn daarmee een verbetering van de onderlinge relaties en groepscohesie oplevert, is duidelijk. Zo werkt levensbehoefte 2 (veiligheid en zekerheid) prachtig positief door op levensbehoefte 3 (sociaal contact), 4 (erkenning en waardering) en 5 (zelfontplooiing)!

Versie 2.0
Terug naar de welbekende piramide uit 1934. De afgelopen jaren is deze met de tijd meegegroeid en heeft er aan de basis een addendum plaatsgevonden. Onze opdrachtgever begreep dat en faciliteert in haar nieuwe pand zelfs online aanwezigheid op het dakterras. En Maslow … hij raakt niet uitgekeken op die blinkende Rotterdamse toren waar hij zijn piramide 2.0 in één modern pand in volle glorie verenigd ziet. Too much to see, no time to sleep.

Omdenken_Maslow

Terug naar overzicht

Meer blogs