Het nieuwe denken
De volgende stap na het flexibel werken (tijd- en plaatsonafhankelijk) is het flexibilseren van loopbaanpaden c.q. carrièrepatronen. We dienen hier nu al over na te denken. De rigiditeit van de volgorde opleiding – werken – pensioen is niet meer van deze tijd. Als we die gebaande weg eens kunnen verlaten, dan komt de discussie over langer doorwerken en zware beroepen in een ander daglicht te staan. We hebben een nieuw denkkader nodig met een ander stelsel en een andere structuur.
Levenscarrière
In de zeer nabije toekomst wordt leren, werken en pensioen anders georganiseerd. Het kan en mag niet langer zo zijn dat een jongere als zestienjarige aan de slag gaat als stratenmaker om er dan vervolgens op zijn vijftigste achter te komen dat hij het zware werk niet meer aankan en feitelijk uitgerangeerd is op de arbeidsmarkt. De levensverwachting van mijn nu nog jonge kinderen ligt inmiddels op honderd jaar. Met dat in het achterhoofd móeten we wel nadenken over een andere invulling van de levenscarrière.
Inactieve periode
Ik pleit voor meerdere carrières, met intensieve en minder intensieve werkperiodes. Met bijvoorbeeld minder werken tussen de 35 en 45 omdat je jonge kinderen hebt. Met zelfs inactieve periodes waarin een studie gevolgd kan worden om daarna wellicht een geheel andere functie te gaan bekleden.
Tijd sparen
Om in lijn te blijven met al het nieuwe om ons heen, noem ik dit voor het gemak het ‘nieuwe denken’. Want het belangrijkste punt om bovenstaande omslag te bereiken is een andere cultuur. Het loslaten van het oude stramien en het omarmen van het nieuwe. Het vergt een omslag in de financiering en in de arbeidsvoorwaarden, hoewel er nu al enkele CAO’s zijn waar medewerkers tijd kunnen ‘sparen’ voor persoonlijke ontwikkeling, bijvoorbeeld door het volgen van een opleiding.
Samenspel
Als we eenmaal gewend zijn aan deze veranderde carrièrepaden, dan is de discussie over langer doorwerken en zware beroepen overbodig geworden. Dan werkt er niemand meer ‘naar het pensioen’ toe, maar is werk, vrije tijd en scholing een samenspel dat een leven lang duurt.
